محمود روحالاميني سال 1307 در كوهبنان كرمان متولد شد. مطابق سنت آن زمان تحصيل را در مكتبخانه آغاز كرد و سپس تحصيلات خود را در مدرسه ايرانشهر كرمان كه بانيانش زرتشتي بودند ادامه داد، تا كلاس سوم دوره متوسطه را در مدرسه ايرانشهر به تحصيل پرداخت و پس از آن به تنها دبيرستان كرمان رفت و تا كلاس پنجم متوسطه را در اين دبيرستان خواند. آن گاه براي ادامه تحصيل در كلاس ششم، سال 1328 به دبيرستان دارالفنون تهران مهاجرت كرد. در آن دوره كلاسهاي ششم دبيرستان تنها در آن دبيرستان برگزار ميشد.
وي پس از پايان دوره دبيرستان، تحصيلات خود را سال 1331 در دانشكده ادبيات و علوم انساني دانشگاه تهران آغاز كرد و سال 1334 موفق به اخذ ليسانس زبان و ادبيات فارسي شد. دكتر روحالاميني در اين مقطع از محضر استادان بزرگي چون دكتر محمد محمدي، استاد پورداوود، دكتر صادقكيا، دكتر خطيبي، بديعالزمان فروزانفر، دكتر محمد معين، پرويز ناتل خانلري و عبدالعظيم قريب فيض يافت.
دكتر روحالاميني پس از اخذ ليسانس ادبيات فارسي به عنوان معلم رهسپار آمل شد و 3 سال در آن شهر به تدريس پرداخت. در دوران حضور در آمل به ضبط و ثبت آداب و رسوم مردم اين شهر مشغول شد. پس از حضور 3 ساله در آمل، سال 1337 به تهران بازگشت و اين بار در دارالفنون مشغول تدريس شد. 2 سال از تدريس او در دارالفنون نگذشته بود كه موسسه مطالعات و تحقيقات اجتماعي تاسيس شد و دكتر روحالاميني به اين موسسه پيوست و ضمن شاگردي دكتر غلامحسين صديقي سال 1339 موفق به اخذ مدرك فوقليسانس شد و سال 1339 براي ادامه تحصيل و اخذ مدرك دكتري به فرانسه رفت.
تحصيلات وي در دوره دكتري، 4 سال طول كشيد و ژرژ گوريچ، پروژو باستي و بوران، آندره لورواگوران درموزه مردمشناسي و لوي استروس در كلژ دوفرانس، از استادان برجسته رشته مردمشناسي دكتر روحالاميني بودند.
دكتر محمود روحالاميني سال 1347 با ارائه رساله دكتري خود تحت عنوان «تمدن سنتي گوسفند در ميان عشاير فارس» تحت نظر آندره لوروا گوران موفق به اخذ مدرك دكتري شد. دكتر روحالاميني از سال 1346 به عنوان پژوهشگر در مركز تحقيقات علمي فرانسهC.N.R.S) )مشغول به كار شد كه اين همكاري تا سال 1347 ادامه يافت و در اين سال به ايران بازگشت و به تدريس در دانشگاه تهران مشغول شد. وي سالهاي 1355 1351 مديريت گروه مردمشناسي دانشگاه تهران را بر عهده داشت. دكتر روحالاميني علاوه بر تدريس، فعاليتهاي بسياري را در گسترش دانش انسانشناسي در ايران به انجام رسانيد كه ازجمله اين فعاليتها ميتوان به راهاندازي و تنظيم موزه مردمشناسي در كاخ گلستان به سال 1351، راهاندازي موزه حمام گنجعليخان كرمان و اقدام در جهت نگهداري باغ نگارستان اشاره كرد. از سال 1355 تا 1358 استاد ميهمان دانشگاهAix فرانسه بود و سال 1379 از دانشگاه تهران بازنشسته شد.
در آثار دكتر محمود روحالاميني ردپاي ادبيات بسيار مشهود است، زيرا بسيار علاقهمند به عرصه ادبيات است و هنوز خود را دانشجوي ادبيات ميداند و معتقد است كه علوم اجتماعي بايد در كنار ادبيات باشد. آخرين كتاب وي درباره مولوي است.
دكتر روحالاميني مهرماه سال 1381 در دومين همايش چهرههاي ماندگار به عنوان چهره ماندگار مردم شناسي ايران مورد تقدير قرار گرفت.
برخي كتابها:
1- زمينه فرهنگشناسي: تاليفي در انسانشناسي فرهنگي و مردمشناسي
2- در گستره فرهنگ: نگرشي مردمشناختي
3- گرد شهر با چراغ: در مباني انسانشناسي
4- نمودهاي فرهنگي و اجتماعي در ادبيات فارسي
5- آيينها و جشنهاي كهن در ايران امروز: (نگرش و پژوهشي مردمشناختي)
6- به شاخ نباتت قسم: باورهاي عاميانه درباره فالحافظ
7- حمام عمومي در جامعه و فرهنگ و ادب ديروز: نگرش و پژوهشي مردمشناختي
۱۴/ فروردین/۱۳۸۷
